Μέσα σε λίγες εβδομάδες, πέρασε από το plan A στο plan B, στο plan C. Το Plan A ήταν η λιτότητα. Το Plan B αναγνωρίζει την ανάγκη ανακούφισης από τα δανειακά βάρη, με κάποιου είδους δημοσιονομική μεταβίβαση και συμμετοχή ομολογιούχων. Το Plan C θα διεύρυνε την ομπρέλα του EFSF ώστε να γίνει αρκετά μεγάλη για να καλύψει την Ισπανία και την Ιταλία.
Η Ε.Ε. είναι ακόμη μπερδεμένη πάνω στο plan B και η Γερμανία αποκλείει το plan C. Οι αξιωματούχοι ελπίζουν ότι το plan B θα αποτρέψει την ανάγκη για plan C. Αυτό θα μπορούσε να ισχύει πριν από ένα μήνα. Τώρα όμως, πώς θα μπορούσε μια απόφαση επιβολής ζημιών στις τράπεζες να βοηθήσει την επενδυτική ψυχολογία έναντι της Ιταλίας τώρα;
Είναι δύσκολο να κατανοήσουμε γιατί οι αγορές αποφάσισαν δείξουν σημάδια πανικού απέναντι στην Ιταλία στην συγκεκριμένη συγκυρία. Υπήρξαν βέβαια αφορμές, όμως το ιταλικό πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Η χώρα χρειάζεται ανάπτυξη 2-3% ετησίως για να μπορέσει να παραμείνει στην ευρωζώνη. Ή χρειάζεται χαμηλότερα επιτόκια. Οι αγορές καταλαβαίνουν ότι εξαιτίας της ιταλικής πολιτικής το πρώτο είναι δύσκολο και εξαιτίας της γερμανικής πολιτικής το δεύτερο είναι εξίσου δύσκολο. Αν θεωρήσουμε δεδομένα τα προβλήματα που ενέχει η συμμετοχή στην ευρωζώνη –χαμηλή παραγωγικότητα και υψηλά επιτόκια- η Ιταλία είναι χρεοκοπημένη. Κάποιος θα πρέπει να υποχωρήσει.
Πριν πέντε χρόνια περιλαμβανόμουν σε όσους πιστεύουν ότι η πιθανότητα κατάρρευσης της ευρωζώνης είναι σχεδόν μηδενική. Πέρυσι, έγραφα ότι δεν έχει σταματήσει να είναι μόνο μια υπόθεση προς συζήτηση, αλλά οι πιθανότητες είναι μικρές. Σήμερα, θα έλεγα ότι οι πιθανότητες διάλυσης της ευρωζώνης είναι 50-50. Κι αυτό όχι γιατί αμφιβάλω ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα κάνει ότι χρειαστεί για να σώσει το ευρώ, αλλά γιατί φοβάμαι πως άργησε πολύ. Μπορεί να θέλει, αλλά δεν μπορεί πλέον.
Όπως έγραψα την περασμένη εβδομάδα, η μόνη λύση στην κρίση είναι το ομόλογο της ευρωζώνης. Αυτή η λύση γίνεται όμως όσο πάει γίνεται πιο ακριβή και πολιτικά λιγότερο ρεαλιστική, εφόσον αυξάνονται τα spreads των ομολόγων μεγάλων κρατών.
Η ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία έκανε και συνεχίζει να κάνει το λάθος της εσφαλμένης κατηγοριοποίησης στην προσέγγιση της κρίσης. Εδώ δεν πρόκειται για μια κρίση μικρής χώρας στις παρυφές της ευρωζώνης. Ούτε είναι μια κρίση που προκάλεσαν οι οίκοι αξιολογήσεων ή οι κερδοσκόποι. Είναι μια συστημική κρίση σε μια νομισματική ενοποίηση που αρνείται να γίνει δημοσιονομική ενοποίηση.
Ακούω συχνά ότι η κα Merkel έχει αλλάξει την στάση της πολύ, σε σχέση με την αρχική της θέση πριν 18 μήνες, όταν απέκλειε το ενδεχόμενο να δοθούν χρήματα στην Ελλάδα. Αυτό είναι αλήθεια. Όμως τώρα η κρίση τρέχει με ένα ρυθμό που ξεπερνά το δικό της πολιτικό όριο ταχύτητας.
Ο κ. Giulio Tremonti, Ιταλός υπουργός Οικονομικών, την περασμένη εβδομάδα συνέκρινε την Καγκελάριο με επιβάτη της α' θέσης στον Τιτανικό. Η οργή του είναι δικαιολογημένη. Η συμβουλή μου προς τον κ. Tremonti είναι να αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο την κα Merkel. Η κυβέρνησή του θα πρέπει τώρα να υιοθετήσει μια στρατηγική με δύο σκέλη.
Το πρώτο σκέλος είναι αυτό που ονομάζω «plan D». Είναι ένα έκτακτο σχέδιο, που θα πρέπει να βγει από το συρτάρι εάν η κα Merkel, ως άλλος Martin Luther, επιμένει να δηλώνει ότι «δεν μπορεί να γίνει αλλιώς».
Το «D» σημαίνει υποτίμηση (devaluation) ή χρεοστάσιο (default). Να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν λέω πως η Ιταλία θα πρέπει να εξέλθει από την ευρωζώνη. Λέω ότι η Ιταλία θα πρέπει να προετοιμαστεί για αυτή την προοπτική.
Για την ακρίβεια, η Ιταλία θα πρέπει να δώσει στην κα Merkel να καταλάβει ότι θα παραμείνει μέλος του ευρώ, μόνο αν μειωθούν τα επιτόκιά της. Και δεν μπορώ να σκεφτώ πώς θα μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο, αν όχι με το ευρωομόλογο.
Ό,τι και να γίνει η Ιταλία θα χρειαστει επίσης ένα αξιόπιστο πρόγραμμα αύξησης της παραγωγικότητας μακροπρόθεσμα. Η αναβολή σημαίνει κατάρρευση.
Η Ε.Ε. έχει πολύ σημαντικές αποφάσεις να λάβει τις επόμενες λίγες ημέρες.
ΠΗΓΗ: FT.com
http://www.euro2day.gr/ftcom_gr/194/articles/649290/ArticleFTgr.aspx
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου