Και φέρνει την Κίνα πιο κοντά στις ΗΠΑ; Το ερευνά ένας ειδικός στις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ, ο Καθηγητής Jing Men.
Ο 20ος αιώνας ήταν ο αιώνας των Ηνωμένων Πολιτειών. Θα είναι ο 21ος αιώνας, ο αιώνας της Κίνας;
Η Κίνα δυναμώνει. Μετά την πολιτική της μεταρρύθμισης της στα τέλη της δεκαετίας του 1970, η οικονομία της Κίνας μεγαλώνει ετησίως σε ποσοστό 9% κατά μέσο όρο. Η Κίνα έχει γίνει παγκοσμίως η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία. Ξεπέρασε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ιαπωνίας το 2004, της Ινδίας το 2008, και της Βραζιλίας το 2009. Η Κίνα είναι η μεγαλύτερη πηγή αμερικανικών εισαγωγών, με τις οποίες απολαμβάνει το 2008ένα εμπορικό πλεόνασμα 266,3 δισ. δολαρίων Τον ίδιο χρόνο, η Κίνα κατέστη ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος του χρέους της αμερικανικής κυβέρνησης, ξεπερνώντας την Ιαπωνία.
Η χρηματοοικονομική κρίση έχει ενισχύσει περαιτέρω την σπουδαιότητα της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία. Λέγεται ότι έχει σε αποθεματικό περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ξένα συναλλάγματα.
Η χρηματοοικονομική κρίση έχει ενισχύσει περαιτέρω τη σπουδαιότητα της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία. Λέγεται ότι έχει σε αποθεματικό περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ξένα συναλλάγματα. Αυτό το τεράστιο αποθεματικό του νομίσματος των ΗΠΑ έρχεται σε οξεία αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου εκεί το έλλειμμα στον προϋπολογισμό πιθανόν να ξεπεράσει φέτος τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Το πακέτο ώθησης της Κινεζικής κυβέρνησης, ύψους 586 δισ. δολαρίων απέδειξε την αποφασιστικότητά της στο να σταματήσει την κρίση. Ο Κινέζος Πρωθυπουργός Wen είπε στις αρχές του 2009 ότι η Κίνα θα μπορούσε να παρουσιάσει ένα δεύτερο πακέτο ώθησης για να τονώσει την οικονομία της εάν είναι απαραίτητο. Η διάσκεψη G-20 έδειξε ότι η Κίνα αναμένεται να παίξει μεγαλύτερο ρόλο στην αντιμετώπιση της κρίσης.
ReutersΗ ανάπτυξη της Κίνας είναι ένα θέμα το οποίο είναι δύσκολο – και επικίνδυνο – να αγνοηθεί
Οι Κινέζοι ηγέτες δεν προσπαθούν μόνον να βρουν λύσεις στα προβλήματα που έχουν συμβεί, αλλά ενδιαφέρονται επίσης να βρουν γιατί συνέβησαν κατά πρώτο λόγο, έτσι ώστε να αποφύγουν στο μέλλον παρόμοια προβλήματα.
Ο Zhou Xiaochuan, ο επικεφαλής της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας, αισθάνεται ότι οι αδυναμίες στο διεθνές νομισματικό σύστημα θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί σε κάποιο βαθμό με τη δημιουργία ενός νέου παγκοσμίου αποθεματικού νομίσματος. Η αμφιλεγόμενη ιδέα του ανησύχησε τους Αμερικανούς, αλλά την υποδέχθηκαν ήρεμα πολλοί Ευρωπαίοι και Ασιάτες. Αν και η ιδέα του Zhou δεν είναι να αντικαταστήσει το κυρίαρχο καθεστώς του δολαρίου στο άμεσο μέλλον, μπορεί να προκαλέσει μια επανάσταση στο διεθνές νομισματικό σύστημα.
Μαζί με την αυξανόμενη οικονομική δύναμη της Κίνας, η Κίνα αύξησε επίσης σταθερά τις στρατιωτικές της δαπάνες, με διψήφια αύξηση ετησίως. Οικοδομεί τη στρατιωτική της δύναμη σε μια που ταιριάζει με την αυξανόμενη οικονομική της δύναμη και η οποία μπορεί να υπερασπιστεί, ειδικά, την επικράτεια της στο έδαφος, τον αέρα και τη θάλασσα. Μετά από πολλά έτη συζήτησης μεταξύ των ηγετών της, η Κίνα θα έχει πιθανώς στα επόμενα χρόνια το πρώτο αεροπλανοφόρο της.
Ως επακόλουθο της στρατιωτικής της ενδυνάμωσης, η Κίνα έχει πάρει σταδιακά επιθετική στάση και έχει γίνει πιο ενεργή. Για πρώτη φορά από την Δυναστεία των Μινγκ, η Κίνα στέλνει πλοία της για να προστατεύσει τα σκάφη της όταν δύο από τα αντιτορπιλικά της και ένα πλοίο ανεφοδιασμού στάλθηκαν σε μια περιοχή ανοικτά των ακτών της Σομαλίας. Επίσης η Κίνα έχει πραγματοποιήσει πολλές στρατιωτικές ασκήσεις με άλλα μέλη του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.
Από τις αρχές του 2009 και μετά, υπήρξαν διάφορες αναφορές ότι κινεζικά πλοία παρενόχλησαν φερόμενα αμερικανικά κατασκοπευτικά πλοία στην Νότιο Θάλασσα της Κίνας. Τον Ιούνιο, ένα κινεζικό υποβρύχιο συμπτωματικά συγκρούστηκε με μια υποθαλάσσια συστοιχία σόναρ που ρυμουλκούταν από ένα αμερικανικό αντιτορπιλικό που ευρισκόταν στην Νότιο Θάλασσα της Κίνας για να συμμετάσχει σε μια κοινή στρατιωτική άσκηση με τα μέλη της ASEAN.
Κάποιοι άνθρωποι αποφάνθηκαν ότι φθίνει ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών στην παγκόσμια οικονομία, και η θέση τους ως παγκοσμίου ηγέτη αντικαθίσταται από την Κίνα. Η οικονομική κρίση φαίνεται να δίνει στην Κίνα μια χρυσή ευκαιρία για να ενισχύσει την τάση αυτή
Πιο πρόσφατα, τα κράτη BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα) πραγματοποίησαν την πρώτη τους συνεδρίαση σε διάσκεψη κορυφής. Βλέποντας την διεθνή κρίση ως μια ευκαιρία για αναπροσαρμοστεί η διεθνής οικονομική και πολιτική τάξη, τα τέσσερα κράτη εξέφρασαν την φιλοδοξία τους και την προθυμία τους να συμμετάσχουν πιο ενεργά στις διεθνείς υποθέσεις. Αναμφίβολα η Κίνα είναι η πλέον ισχυρή μεταξύ των τεσσάρων, αλλά η οργάνωση της BRIC μπορεί να είναι μια καλή πλατφόρμα για να διαπραγματευτεί η Κίνα με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη πάνω σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης, της παγκόσμιας υπερθέρμανσης και της παγκόσμιας ειρήνης και σταθερότητας.
Κάποιοι άνθρωποι αποφάνθηκαν ότι φθίνει ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών στη παγκόσμια οικονομία, και η θέση τους ως παγκοσμίου ηγέτη αντικαθίσταται από την Κίνα. Η οικονομική κρίση φαίνεται να δίνει στην Κίνα μια χρυσή ευκαιρία για να ενισχύσει την τάση αυτή. Όμως, και ενώ είναι αναμφισβήτητο ότι υπάρχει μια μακροπρόθεσμη τάση να κυριαρχεί η Κίνα, η παρούσα χρηματοοικονομική κρίση δεν θα διευκολύνει δραματικά την άνοδο της Κίνας με θυσία των συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών.
ReutersΗ ύψιστη προτεραιότητα της Κίνας είναι η δική της οικονομική ανάπτυξη όπως επίσης και η περιφερειακή σταθερότητα
Γιατί όχι; Πρώτα από όλα, η χρηματοοικονομική κρίση είναι μια πρόκληση τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για την Κίνα. Το γεγονός ότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος κάτοχος του χρέους των ΗΠΑ εξυπηρετεί μόνον στο να τονίσει ότι οι δύο βρίσκονται στην ίδια βάρκα. Και οι δύο πρέπει να αποδεχθούν αυτή την καίρια αλληλεξάρτηση και να συντονιστούν μεταξύ τους. Και είτε τους αρέσει ή όχι, η Κίνα θα είναι υποχρεωμένη να συνεχίζει να αγοράζει αμερικανικό χρέος.
Αν και νωρίτερα φέτος ο Κινέζος Πρωθυπουργός Wen εξέφρασε την ανησυχία του γύρω από την αξία του αμερικανικού χρέους, γνωρίζει ότι εάν η Κίνα σταματήσει να το αγοράζει, η αξία του θα πέσει δραστικά. Η Κίνα χρειάζεται να βοηθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να βοηθηθεί η ίδια. Από την άλλη πλευρά, και ενώ η Κίνα ευρίσκεται στην αναζήτηση άλλων νομισμάτων ως στόχο για επένδυση, φαίνεται ότι ούτε τα ευρώ ούτε τα γιεν είναι έτοιμα να λειτουργήσουν ως εναλλακτικές λύσεις.
Επιπλέον, η ανάπτυξη της Κίνας καθοδηγείται από τις εξαγωγές. Η δραστική μείωση της ζήτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ιαπωνία εξ αιτίας της χρηματοοικονομικής κρίσης είχε άμεση επίπτωση πάνω στο εξωτερικό εμπόριο της Κίνας – μειώθηκε κατά 25,9 % τον Μάιο 2009 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του περασμένου έτους. Χρεοκόπησαν πολλές εξαγωγικές επιχειρήσεις και πάνω από 20 εκατομμύρια εργάτες έχουν μείνει χωρίς εργασία.
Η χρηματοοικονομική χρήση δημιουργεί ζητήματα στην κινεζική κυβέρνηση: πώς να τονωθεί αποτελεσματικά η εσωτερική κατανάλωση; Πώς να δημιουργηθούν εργασίες για τους απολυμένους εργάτες; Πώς να διατηρηθεί βιώσιμη ανάπτυξη; Το Πεκίνο αντιμετωπίζει τεράστια πίεση για να διατηρήσει ρυθμό ανάπτυξης 8% του ΑΕΠ της, επειδή, εάν αποτύχε σε αυτό το στόχο, θα υπάρξουν τεράστια κοινωνικά προβλήματα. Ακόμη και εάν λυθούν βραχυπρόθεσμα τα προβλήματα, το ζήτημα της βιώσιμης ανάπτυξης μακροπρόθεσμα θα παραμείνει μια πρόκληση για την κινεζική κυβέρνηση.
Η Κίνα θα πρέπει να αντιμετωπίσει την βραδυπορούσα πολιτική και κοινωνική μεταρρύθμιση προκειμένου να οικοδομήσει ένα συνεκτικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας που θα προσφέρει στους ανθρώπους της εύλογη κοινωνική ασφάλεια. Μόνον με την απομάκρυνση των ανησυχιών των Κινέζων πολιτών γύρω από την εκπαίδευση, την ιατρική ασφάλιση και τις συντάξεις μπορεί να τονωθεί αποτελεσματικά η εσωτερική κατανάλωση. Αλλά αυτό δεν θα γίνει μέσα σε μια νύχτα.
Τέλος, και πιο σημαντικά, η Κίνα δεν έχει ούτε τη φιλοδοξία αλλά ούτε και τη δυνατότητα να προκαλέσει την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Συγκρίνοντας την με την υπερδύναμη των ΗΠΑ, η Κίνα είναι μόνον μια περιφερειακή δύναμη. Τόσο το κόστος όσο και το ρίσκο είναι πολύ υψηλά για να δεσμευτεί το Πεκίνο σε τόσα πολλά διεθνή θέματα όπως οι ΗΠΑ, από το Ιράκ έως το Αφγανιστάν, από το Ιράν έως την Βόρειο Κορέα.
Εάν γίνει σωστή διαχείριση, τόσο η σκληρή ισχύς όσο και η μαλακή ισχύς της Κίνας θα αναπτυχθεί περαιτέρω μετά από την χρηματοοικονομική κρίση – όμως οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να είναι ακόμη ασύγκριτες
Περισσότερη ισχύς στον κόσμο σημαίνει περισσότερη ευθύνη. Όμως η Κίνα δεν είναι ακόμη έτοιμη να αναλάβει τόσο μεγάλη διεθνή ευθύνη. Η ύψιστη προτεραιότητα της Κίνας είναι η δική της οικονομική ανάπτυξη όπως επίσης και η περιφερειακή σταθερότητα. Παρά το γεγονός ότι η Κίνα ανέρχεται, είναι ανήμπορη να παίξει τον ρόλο που παίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στις διεθνείς υποθέσεις.
Στην πραγματικότητα, η οικονομική και πολιτική τάξη που έχει εδραιωθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες δημιούργησαν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη της Κίνας. Η Κίνα πήδησε στο άρμα της εξουσίας των ΗΠΑ και ωφελήθηκε τρομακτικά από το διεθνές σύστημα που διατηρήθηκε από τις ΗΠΑ. Τα οφέλη του κερδίζει το Πεκίνο θα το ενθαρρύνουν να μείνει κάτω από την ηγεσία της Ουάσιγκτον.
Εάν γίνει σωστή διαχείριση, τόσο η σκληρή ισχύς όσο και η μαλακή ισχύς της Κίνας θα αναπτυχθεί περαιτέρω μετά από την χρηματοοικονομική κρίση – όμως οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να είναι ακόμη ασύγκριτες. Αυτό το οποίο θα πρέπει να ξεκαθαρίσει η Κίνα στις ΗΠΑ είναι το ότι δεν είναι ανταγωνιστές αλλά εταίροι – τόσο για το δικό τους συμφέρον όσο και για εκείνο του κόσμου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου