Το Βήμα - The New York Times
Στις επαφές μου στη Μέση Ανατολή ως υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, συχνά έρχομαι αντιμέτωπος με μία ευρέως αποδεκτή πεποίθηση της Δύσης: ότι όλα τα εκ των κάτω κινήματα στις αραβικές χώρες θα οδηγήσουν σε ριζοσπαστικά ισλαμιστικά καθεστώτα. Αυτή η ιδέα ενισχύθηκε ιδιαίτερα μετά την ιρανική επανάσταση το 1979 και παγιώθηκε σε ένα είδος ορθόδοξου δόγματος υπό το πρίσμα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Οι παρενέργειες αυτής της τάσης είναι σοβαρές. Μας οδηγεί να αντιμετωπίζουμε όλα τα λαϊκά κινήματα στη Μέση Ανατολή, είτε είναι κοσμικά είτε ισλαμικά, ως επικίνδυνα «παράθυρα» στο εξτρεμιστικό Ισλάμ. Μας κάνει να πιστεύουμε ότι οι αυταρχικοί ηγέτες είναι το μικρότερο από τα δύο κακά. Και μας έχει κάνει να μην διαπραγματευόμαστε με καμία οργάνωση που σχετίζεται με το Ισλάμ. Συνεπώς διστάζουμε να υποστηρίξουμε τα δημοκρατικά κινήματα στη Μέση Ανατολή όπως κάνουμε σε άλλα σημεία του πλανήτη. Πιστεύω ότι οι εξελίξεις στην Αίγυπτο και τη Τυνησία μας καλούν να επανεξετάσουμε τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις λαϊκές εξεγέρσεις στη Μέση Ανατολή.
Αυτά τα γεγονότα μας δείχνουν ότι η επανάσταση των ψηφιακών επικοινωνιών της τελευταίας δεκαετίας έχει αλλάξει την πολιτική. Έχει αναδείξει την επιρροή των ειδικών και κοσμικών λαϊκών κινημάτων σε κράτη χωρίς δημοκρατικούς θεσμούς. Έχει δημιουργήσει δίκτυα κινημάτων των οποίων δεν ηγείται κάποια συγκεκριμένη ομάδα ή ιδεολογία. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη Μέση Ανατολή, μία περιοχή με πολλά αυταρχικά καθεστώτα και μία νεολαία που «διψάει» για καλύτερη ζωή και κοινή γλώσσα.
Επιπλέον αυτές οι εξεγέρσεις δείχνουν ότι ο ισλαμικός κόσμος δεν περιορίζεται στα γνωστά στερεότυπα. Η εξέγερση δεν ελέγχεται από ισλαμιστικές ομάδες ούτε βασίζεται σε ισλαμιστικά αισθήματα. Ακόμη και τα ισλαμιστικά κινήματα που λαμβάνουν μέρος σε αυτή δείχνουν να είναι πολύ πιο πραγματιστικά από ό,τι πιστεύει η Δύση. Η ίδια εικόνα γίνεται αντιληπτή και πέρα από την Αίγυπτο. Πολλές ισλαμικές κοινωνίες διαθέτουν νέους πληθυσμούς με πρόσβαση στη τεχνολογία της πληροφορίας και μία παγκόσμια θεώρηση των πραγμάτων. Πολλές διαθέτουν μετριοπαθείς και εποικοδομητικές ισλαμικές ομάδες. Και ενώ οι φονταμενταλιστικές και ριζοσπαστικές ισλαμιστικές φατρίες εμφανώς υφίστανται, συχνά ο ρόλος τους ενισχύεται από τη στοχοποίησή τους από τα εγχώρια καθεστώτα και από τις αγχώδεις δυτικές αναλύσεις που τις ανάγουν σε κεντρικούς δρώντες.
Πιστεύω ότι θα ήταν σοβαρότατο λάθος να επιτρέψουμε η κρίση μας για τις δημοκρατικές ικανότητες τους αραβικού κόσμου να βασιστεί στους χειρότερους φόβους μας. Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να διασφαλίσουμε ότι τα αρνητικά στερεότυπα δεν θα διαστρεβλώσουν τις πολιτικές μας. Και αν το επιτύχουμε αυτό, τότε ίσως μπορέσουμε να βοηθήσουμε τους νέους και αισιόδοξους μη δυτικούς πληθυσμούς να ακμάσουν σύμφωνα με τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα που τους αξίζουν.
* Ο κ. Jonas Gahr Store είναι ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου