Με την ελληνική οικονομία και το έργο του πρωθυπουργού, Γ. Παπανδρέου, ασχολείται το άρθρο γνώμης του αρχισυντάκτη της σουηδικής εφημερίδας Smalandsposten.
Το κέρας της Αμάλθειας είναι στην ελληνική μυθολογία, ένα σύμβολο ευημερίας και αφθονίας. Σε μία από τις ιστορίες-διηγήσεις, ο Ηρακλής μονομάχησε με το Θεό Αχελώο, ο οποίος είχε τη μορφή ενός κερασφόρου ταύρου.
Στη σύγχρονη ιστορία, ήταν ο πρωθυπουργός, Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος άρπαξε το κέρατο. Μαζί του, ιδρύθηκε στη δεκαετία του 80’, μια διακομματική κουλτούρα δανεισμού, με μια επεκτατική ανάπτυξη του δημόσιου τομέα και αύξηση των μισθών, ως αποτέλεσμα. Όσο για την πρώην συντηρητική κυβέρνηση 2004-2009, ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων αυξήθηκε κατά 100.000.
Έτσι, η μοίρα όρισε ότι ο γιος του, Γεώργιος Παπανδρέου, θα πρέπει να έρθει σε συμφωνία με τους θεούς - ή μάλλον, με τη τρόικα των δανειστών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) οι οποίοι μία φορά ανά τρίμηνο πάνε στην Αθήνα για τον έλεγχο των βιβλίων του κράτους. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση τελεί, κατά μία έννοια, υπό κηδεμονία.
Σε μια χώρα όπου ο μισός πληθυσμός ζει κάτω από τον φωτισμένο Παρθενώνα στην Αθήνα, το δράμα και η ιστορία δηλώνουν πανταχού «παρόν». Όπως ο ίδιος o Παπανδρέου τόσο παραστατικά περιέγραψε την κατάσταση: «ή εμείς θα καταπολεμήσουμε το χρέος ή το χρέος θα μας καταστρέψει». Λαμβάνουν χώρα απεργίες και διαμαρτυρίες, αλλά και μια κρίση συνείδησης. Η στήριξη για τις μεταρρυθμίσεις και τη σοσιαλιστική κυβέρνηση είναι υψηλή.
Η πολιτική αστάθεια που φοβόταν αρχικά κανείς, δεν έχει, μέχρι στιγμής, καταφέρει να υλοποιηθεί, παρά τις σκληρές δράσεις του προγράμματος. Στη λίστα της κυβέρνησης περιλαμβάνεται ένα νέο σύστημα συνταξιοδότησης, μείωσης των μισθών και δραστικές περικοπές. Η πρόκληση δεν έγκειται στη συρρίκνωση των δαπανών, αλλά να δημιουργηθεί ανάπτυξη στην οικονομία.
Ταυτόχρονα, η εκτεταμένη παραοικονομία και μαύρη οικονομία είναι μια ευχή και κατάρα. Μόνο λίγο παραπάνω από τα 2/3 της οικονομίας δεν είναι «μαύρη». Αυτό έχει διευκολύνει την αντιμετώπιση της κρίσης, επειδή τα χρήματα είναι διαθέσιμα. Όμως, η «μαύρη» οικονομία ευθύνεται, επίσης, και για την απελπιστική θέση της χώρας. Τα επιτόκια για το δημόσιο χρέος, στη σημερινή κατάσταση, αντιστοιχούν περίπου στο 40 % των φορολογικών εσόδων.
Αλλά οι θεσμοί είναι αδύναμοι, η διαφθορά είναι ένα καθημερινό φαινόμενο – επίσης και όσον αφορά στη φορολογία. Το σύστημα μάλλον ενθαρρύνει - παρά καταπολεμά τη δωροδοκία. Επιπρόσθετα, τα χρήματα αποτελούν το λάδι που κάνει τη μηχανή να λειτουργεί - η Ελλάδα είναι μία από τις πιο ρυθμιζόμενες χώρες του κόσμου.
Οι απεργίες των τελευταίων ημερών μαρτυρούν, επίσης, τα εμπόδια που χαρακτηρίζουν την κοινωνία, σε όλα τα επίπεδα - από τα logistics μέχρι τους νόμους. Για παράδειγμα, αυτές τις ημέρες, διαμαρτύρονται οι δικηγόροι κατά της απορρύθμισης - απελευθέρωσης που θα καθιστά εφικτή την άσκηση του επαγγέλματος σε όλη τη χώρα.
Με τέτοιου είδους κανόνες και συναφείς σταθερές τιμές, έχει παρεμποδιστεί η ανταγωνιστικότητα και η ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Η περιγραφή της Ελλάδας ως της τελευταίας σοβιετικής οικονομίας δεν είναι πέρα για πέρα ακραία.
Η εικόνα, ωστόσο, για τις σημαντικές προϋποθέσεις για την έξοδο από τη δύσκολη κατάσταση είναι εκεί. Υπάρχει κακοδιαχείριση στην οικονομία του κράτους, αλλά το τραπεζικό σύστημα είναι σταθερό και τα επιτόκια επιχειρήσεων και ιδιωτών σχετικά χαμηλά.
Το γεγονός ότι οι Έλληνες δεν έχουν την δυνατότητα να υποτιμήσουν το νόμισμα τους, δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι μέλος της ευρωζώνης, μπορεί παραδόξως να είναι η σωτηρία τους.
Με μία ελεύθερα κυμαινόμενη δραχμή, τα χρέη θα διαμορφώνονταν από τεράστια σε ατελείωτα, μέσα σε μία νύχτα, και οι επόμενες γενιές θα έπρεπε να πληρώσουν ακόμη περισσότερα.
Φαίνεται πολύ νωρίς για να άρει κανείς τη συζήτηση περί ελάφρυνσης του χρέους, περί μεγαλύτερης διάρκειας αποπληρωμής και περί χαμηλότερων επιτοκίων για την Ελλάδα. Μπορεί να είναι μια μετατροπή - αλλαγή «υπό την αγχόνη». Αλλά για να σταματήσει ή και σπάσει η ανεύθυνη πολιτική κουλτούρα η οποία έχει αναπτυχθεί έντονα, υπό τις συνεχείς πιέσεις από το εξωτερικό.
Το κέρας της Αμάλθειας είναι στην ελληνική μυθολογία, ένα σύμβολο ευημερίας και αφθονίας. Σε μία από τις ιστορίες-διηγήσεις, ο Ηρακλής μονομάχησε με το Θεό Αχελώο, ο οποίος είχε τη μορφή ενός κερασφόρου ταύρου.
Στη σύγχρονη ιστορία, ήταν ο πρωθυπουργός, Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος άρπαξε το κέρατο. Μαζί του, ιδρύθηκε στη δεκαετία του 80’, μια διακομματική κουλτούρα δανεισμού, με μια επεκτατική ανάπτυξη του δημόσιου τομέα και αύξηση των μισθών, ως αποτέλεσμα. Όσο για την πρώην συντηρητική κυβέρνηση 2004-2009, ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων αυξήθηκε κατά 100.000.
Έτσι, η μοίρα όρισε ότι ο γιος του, Γεώργιος Παπανδρέου, θα πρέπει να έρθει σε συμφωνία με τους θεούς - ή μάλλον, με τη τρόικα των δανειστών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) οι οποίοι μία φορά ανά τρίμηνο πάνε στην Αθήνα για τον έλεγχο των βιβλίων του κράτους. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση τελεί, κατά μία έννοια, υπό κηδεμονία.
Σε μια χώρα όπου ο μισός πληθυσμός ζει κάτω από τον φωτισμένο Παρθενώνα στην Αθήνα, το δράμα και η ιστορία δηλώνουν πανταχού «παρόν». Όπως ο ίδιος o Παπανδρέου τόσο παραστατικά περιέγραψε την κατάσταση: «ή εμείς θα καταπολεμήσουμε το χρέος ή το χρέος θα μας καταστρέψει». Λαμβάνουν χώρα απεργίες και διαμαρτυρίες, αλλά και μια κρίση συνείδησης. Η στήριξη για τις μεταρρυθμίσεις και τη σοσιαλιστική κυβέρνηση είναι υψηλή.
Η πολιτική αστάθεια που φοβόταν αρχικά κανείς, δεν έχει, μέχρι στιγμής, καταφέρει να υλοποιηθεί, παρά τις σκληρές δράσεις του προγράμματος. Στη λίστα της κυβέρνησης περιλαμβάνεται ένα νέο σύστημα συνταξιοδότησης, μείωσης των μισθών και δραστικές περικοπές. Η πρόκληση δεν έγκειται στη συρρίκνωση των δαπανών, αλλά να δημιουργηθεί ανάπτυξη στην οικονομία.
Ταυτόχρονα, η εκτεταμένη παραοικονομία και μαύρη οικονομία είναι μια ευχή και κατάρα. Μόνο λίγο παραπάνω από τα 2/3 της οικονομίας δεν είναι «μαύρη». Αυτό έχει διευκολύνει την αντιμετώπιση της κρίσης, επειδή τα χρήματα είναι διαθέσιμα. Όμως, η «μαύρη» οικονομία ευθύνεται, επίσης, και για την απελπιστική θέση της χώρας. Τα επιτόκια για το δημόσιο χρέος, στη σημερινή κατάσταση, αντιστοιχούν περίπου στο 40 % των φορολογικών εσόδων.
Αλλά οι θεσμοί είναι αδύναμοι, η διαφθορά είναι ένα καθημερινό φαινόμενο – επίσης και όσον αφορά στη φορολογία. Το σύστημα μάλλον ενθαρρύνει - παρά καταπολεμά τη δωροδοκία. Επιπρόσθετα, τα χρήματα αποτελούν το λάδι που κάνει τη μηχανή να λειτουργεί - η Ελλάδα είναι μία από τις πιο ρυθμιζόμενες χώρες του κόσμου.
Οι απεργίες των τελευταίων ημερών μαρτυρούν, επίσης, τα εμπόδια που χαρακτηρίζουν την κοινωνία, σε όλα τα επίπεδα - από τα logistics μέχρι τους νόμους. Για παράδειγμα, αυτές τις ημέρες, διαμαρτύρονται οι δικηγόροι κατά της απορρύθμισης - απελευθέρωσης που θα καθιστά εφικτή την άσκηση του επαγγέλματος σε όλη τη χώρα.
Με τέτοιου είδους κανόνες και συναφείς σταθερές τιμές, έχει παρεμποδιστεί η ανταγωνιστικότητα και η ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Η περιγραφή της Ελλάδας ως της τελευταίας σοβιετικής οικονομίας δεν είναι πέρα για πέρα ακραία.
Η εικόνα, ωστόσο, για τις σημαντικές προϋποθέσεις για την έξοδο από τη δύσκολη κατάσταση είναι εκεί. Υπάρχει κακοδιαχείριση στην οικονομία του κράτους, αλλά το τραπεζικό σύστημα είναι σταθερό και τα επιτόκια επιχειρήσεων και ιδιωτών σχετικά χαμηλά.
Το γεγονός ότι οι Έλληνες δεν έχουν την δυνατότητα να υποτιμήσουν το νόμισμα τους, δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι μέλος της ευρωζώνης, μπορεί παραδόξως να είναι η σωτηρία τους.
Με μία ελεύθερα κυμαινόμενη δραχμή, τα χρέη θα διαμορφώνονταν από τεράστια σε ατελείωτα, μέσα σε μία νύχτα, και οι επόμενες γενιές θα έπρεπε να πληρώσουν ακόμη περισσότερα.
Φαίνεται πολύ νωρίς για να άρει κανείς τη συζήτηση περί ελάφρυνσης του χρέους, περί μεγαλύτερης διάρκειας αποπληρωμής και περί χαμηλότερων επιτοκίων για την Ελλάδα. Μπορεί να είναι μια μετατροπή - αλλαγή «υπό την αγχόνη». Αλλά για να σταματήσει ή και σπάσει η ανεύθυνη πολιτική κουλτούρα η οποία έχει αναπτυχθεί έντονα, υπό τις συνεχείς πιέσεις από το εξωτερικό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου